Reaktif Güç Kompanzasyonu Nedir ve Neden Önemlidir?

Enerji sistemlerinde aktif güç (kW) ile görünür güç (kVA) arasındaki fark olarak tanımlanan reaktif güç (kVAR), elektrik motoru, transformatör ve aydınlatma balastları gibi endüktif yüklerden kaynaklanır.

Reaktif Gücün Etkileri

Yüksek reaktif güç tüketimi, şebeke üzerinde gereksiz bir yük oluşturur. Bu durum:

• ▸Kablo ve transformatörlerde artan iletim kayıpları
• ▸Şebeke geriliminde düşme
• ▸Enerji dağıtım şirketleri tarafından uygulanan reaktif enerji cezaları
• ▸Ekipmanların gereksiz ısınması ve erken arızalanması

gibi olumsuz sonuçlar doğurur.

Güç Faktörü Nedir?

Güç faktörü (cos φ), aktif güç ile görünür güç arasındaki oranı ifade eder. 0 ile 1 arasında değişen bu değerin 1'e yakın olması istenir. Türkiye'de TEDAŞ, endüstriyel tüketicilerin güç faktörünü 0,90'ın üzerinde tutmasını zorunlu kılmaktadır; aksi hâlde reaktif enerji bedeli uygulanır.

Kompanzasyon Çözümleri

Reaktif güç kompanzasyonu; kondansatör bankaları ve bu bankaları akıllıca yöneten reaktif güç kontrol röleleri ile sağlanır. Caselen CRG serisi reaktif güç kontrol röleleri, anlık güç faktörünü ölçerek kondansatör kademelerini otomatik devreye alır ya da devreden çıkarır. Böylece şebeke yükü dengelenir ve ceza bedelleri ortadan kalkar.

Tasarruf Potansiyeli

Tipik bir endüstriyel tesiste güç faktörünü 0,75'ten 0,95'e yükseltmek, aynı aktif güç için transformatör ve kablo yükünü %37 oranında azaltabilir. Bu da hem altyapı ömrünü uzatır hem de işletme maliyetlerini düşürür.